آشنایی با نحوه ی عملکرد کلاچ

کلاچ، تجهیزی مکانیکی است که در مکانیزم دارای دو محور دوار، کاربرد دارد. برای مثال، در یک دریل دستی یک محور به موتور دریل و محور دیگر به بخش هردری به مته (مرغک) متصل است. وظیفه‌ی کلاچ ابداع اتفاق یا اخراج میان دو محور ستایش می‌شود؛ در ظاهر خلوت و جلوت کلاچ می‌تواند دو محور را طوری به هم متصل کند که با سرعت و گشتاور مقابل بچرخند یا با قطع پیوند دو محور سبب چرخش با سرعت‌های متفاوت دو محور شود. در ادامه در مطلب اخبار تکنولوژی در مورد آشنایی با نحوه ی عملکرد کلاچ بیشتر صحبت خواهیم کرد.

آشنایی با نحوه ی عملکرد کلاچ

در سواری محور حاصل عوارض(سفر به خارج) محل خروج و پیشرانه به صورت مدام در حال چرخش است، اما چرخ‌های اتومبیل همیشه و ابداً در حال چرخش نیستند. برای ساختن وارستگی و اسارت روی حرکت ماشین دو راه وجود دارد، اول سکون بردبار کردن پیشرانه و در نتیجه‌ی آن جلوگیری از چرخش تایرها و راه دیگر استعمال از کلاچ در سیستم انتقال قدرت ماشین است. راه‌حل حسابدان برای خلق حریت مصرف از کلاچ است.

اجزای تشکیل‌دهنده کلاچ

کاچ در ظاهر اصل ابتدایی قطعه‌ی مکانیکی در نظام سامانه محول قدرت خودروها است که وظیفه‌ی قطع و وصل سروکار محور حاصل عوارض(سفر به خارج) محل خروج و پیشرانه با محور جعبه‌دنده را برعهده دارد. نیروی تاسیس شده توسط پیشرانه به‌طور پیچاپیچ از طریق میل‌لنگ به چرخ طیار (Flywheel) منتقل می‌شود. فلایویل یا چرخ طیار یک دیسک فلزی بزرگ با جرم زیاد است که وظیفه‌اش ارجاع گشتاور پیشرانه به جعبه‌دنده است و کلاچ دقیقاً میان این دو قسمت نصب می‌شود تا وظیفه‌ی قطع و وصل حیله گشتاور را برعهده بگیرد. کلاچ به‌طور کلی از چهار بخش اصلی تشکیل شده است که در دوام به معرفی هر یک فراهم شده است.

صفحه (دیسک) کلاچ

قطعه‌ای دایره‌ای که سطح دو طرف آن با ماده‌ای با ضریب اصطکاک بالا (لنت‌های صفحه کلاچ) واضح شده است. این صفحه به‌طور پرپیچ روی چرخ طیار نصب می‌شود و عملکرد آن اضافه شبیه لنت‌های ترمز است. در مرکز این دیسک صفحه‌ی ارتعاش‌گیر نصب می‌شود که به کمک فنرهای پیچشی ارتعاشات و ضربه‌های ناشی از محول آنی گشتاور پیشرانه را حذف می‌کند تا در خلال تعویض دنده یا آغاز حرکت از حالت سکون، میزان تقه زدن اتومبیل تا حد اضافی کاهش یابد.

آشنایی با نحوه ی عملکرد کلاچ

صفحه‌ی فشار و پوشش کلاچ

برای آن‌که صفحه‌ی کلاچ بتواند گشتاور چرخ طیار را به جعبه‌دنده منتقل کند، باید با به کاربستن نیروی زیاد به سطح آن بچسبد؛ وظیفه‌ی صفحات اصطکاکی، ممانعت از لغزش صفحه روی سطح چرخ طیار است. صفحه‌ی فشار و پوشش کلاچ وظیفه‌ی به کاربستن نیروی مورد نیاز متصل کردن صفحه به چرخ طیار را برعهده دارند و به‌طور خمناک و راست به سطح چرخ طیار پیچ می‌شوند. صفحه کلاچ میان چرخ طیار و صفحه‌ی فشار قرار می‌گیرد.

فنر دیافراگمی

همان‌طور که تلمیح شد، کلاچ وظیفه‌ی قطع و وصل گشتاور تولیدی پیشرانه را برعهده دارد و مشخص شد که مکانیزم ارجاع گشتاور از طریق چرخ طیار به‌چه صورت است. برای قطع کردن تماس پیشرانه و جعبه‌دنده باید به روشی نیروی اصطکاک میان صفحه کلاچ و چرخ طیار کاهش یابد تا صفحه بتواند روی سطح چرخ طیار بلغزد. به‌همین اعلام فنری خاص به نام فنر دیافراگمی میان صفحه‌ی فشار و پوشش کلاچ آماده سازی شده است. این فنر که به شکل اداره مصنوع و آفریدگار می‌شود، از پاره ای زبانه در مرکز تشکیل شده که با فشردن آن‌ها به سمت داخل، لبه‌های خارجی به سمت معاند نیرو وارد می‌کنند تا نیروی وارد شده به صفحه کلاچ از طریق صفحه‌ی فشار به نمونه و غیراستاندارد چشمگیری کاهش یابد.

یاتاقان رهاکننده

به‌منظور اعمال فشار روی زبانه‌های فنر دیافراگمی از یک یاتاقان کاربرد می‌شود. شوفر با چلانیدن لهیدن پدال کلاچ نیرویی را از طریق مکانیزم کابلی یا هیدرولیکی به یاتاقان رهاکننده وارد می‌کند که سبب تکاثف شدن یاتاقان به سطح زبانه‌های فنر دیافراگمی می‌گردد و پیوند پیشرانه و جعبه‌دنده قطع می‌شود.

مشکلات رایج کلاچ‌ها

کلاچ نیز شبیه تمام مکانیزم‌های دیگر در کنار مزایای بی‌شمار ایراداتی هم دارد که حکماً تا حدودی قابل کنترل‌ هستند. بین دهه‌های ۵۰ تا ۷۰ میلادی عمر مفید کلاچ خودروها بین ۸۰ تا ۱۱۰ هزار کیلومتر بود که با گذشت زمان و برکشی فناوری ضمن افاقه اثاث استفاده‌، این رقم به بیش از ۱۲۸ هزار کیلومتر نقصان گمگشته است.

آشنایی با نحوه ی عملکرد کلاچ

دیسک کلاچ منزجر شده

بزرگ‌ترین و شایع‌ترین معضل کلاچ‌ها، دلزده شدن (یا به کلمه تمام شدن) صفحه کلاچ است. همان‌طور که پیش‌تر تمثیل شد، سطح دو طرف دیسک کلاچ با مواد با ضریب اصطکاک بالا (شبیه جنس لنت‌های ترمز) پیچیده شده تا بتواند اصطکاک لازم را با چرخ طیار ایجاد نماید. به مرور زمان و به خصوص با استفاده‌ی دریده (مانند نیم کلاچ کردن‌های طولانی مدت و رها کردن غیرمنتظره پدال کلاچ) پوشش‌های سطح دیسک دلزده می‌شوند و در آل دیسک نمی‌تواند اصطکاک لازم را با سطح چرخ طیار ابداع نماید و شروع به لغزیدن می‌کند. با لغزش صفحه کلاچ گشتاور پیشرانه به خوبی به جعبه‌دنده انتقال نمی‌یابد و در بدترین حالت، هیچ گشتاوری منتقل نمی‌شود و خودرو از حرک بازمی‌ایستد.



نظر خود را بیان کنید